वन सम्बन्धी केही नपेाल ऐनलाई संशोधन गने अध्यादेश, २०८३

www.lawcommission.gov.np वन सम्बन्धी के ही नपे ाल ऐनलाई संशोधन गन े अध्यादेश, २०८3 प्रमाणिकरि मममि 2083।06।27 संवि ् २०८३ सालको अध्यादेश नं. १० वन सम्बन्धी के ही नपे ाल ऐनलाई संशोधन गन न बनके ो अध्यादेश प्रस्िावना : वन सम्बन्धी के ही नेपाल ऐनलाई ित्काल संशोधन गन न आवश्यक भएको र हाल सङ् घीय संसदको अमधवेशन नभएकाले, नेपालको संववधानको धारा ११४ को उपधारा (१) बमोणिम मणन्िपररषद्को मसफाररसमा राष्ट्रपमिबाट यो अध्यादेश िारी भएको छ। 1. संणिप्ि नाम र प्रारम्भ  (१) यस अध्यादेशको नाम “वन सम्बन्धी के ही नेपाल ऐनलाई संशोधन गने अध्यादेश, २०८३” रहेको छ। (२) यो अध्यादेश िरुु न्ि प्रारम्भ हनु ेछ। 2. वन ऐन, २०७६ मा संशोधन : वन ऐन, २०७६ को,- (१) दफा २ को,- (क) खण्ड (घ) पमछ देहायको खण्ड (घ१) थवपएको छ :- "(घ१) "कायानलय” भन् नाले विृ सधु ार िथा भ-ू पररमध संरिि कायानलय सम्झनपु छन।” (ख) खण्ड (ि) को सट्टा देहायको (ि) राणखएको छ - “(ि) “मडमभिनल वन अमधकृि” भन् नाले मडमभिन वन कायानलयको प्रमखु सम्झनपु छन र सो शब्दले सागरनाथ वन ववकास पररयोिना, रिवु ामाई वन ववकास पररयोिना वा नेपाल सरकारद्वारा व्यवस्थापन गररएको वन िेिको व्यवस्थापन गने कायानलयको प्रमखु लाई समेि िनाउँछ।” (२) दफा ३ को,- (क) उपदफा (२) मा देहायको प्रमिबन्धात्मक वाकयांश थवपएको छ - “िर अमभलेखमा वन, वन िेि, बट्यु ान िेि वा वन संरिि िेि िमनएको वा निमनएको, सीमा लगाएको वा नलगाएको िर वफल्डमा वन नभएको िग्गामध्ये संवि ् २०६६ साल माघ २८ गिे अगावदै ेणख आवाद 1www.lawcommission.gov.np कमोिमा रहेको िग्गा माि यवकन गरी एक पटकका लामग पनु ः नकसाङ् कन गरी वन िेिबाट छुट्याई नेपाल सरकारको नाममा कायम गरी अद्यावमधक गन न बाधा पनेछैन।” (ख) उपदफा (2) पमछ देहायको उपदफा (2क) थवपएको छ :- “(2क) आफ्नो कायिन ेि अन्िगिन को वन िेिको भ-ू उपयोग पररविनन को अमभलेख कायानलयले िोवकएबमोणिम राख् न ु पनेछ।” (३) दफा ११ को,- (क) उपदफा (१) मा रहेका “नेपाल सरकारले” भन् ने शब्दहरूको सट्टा “मन्िालयले” भन् ने शब्द राणखएको छ। (ख) उपदफा (४) पमछ देहायका उपदफा (५), (६), (७), (८), (९), (१०), (११), (१२), (१३), (१४), (१५), (१६) र (१७) थवपएका छन ् :- “(५) ववभागले प्रदेश मन्िालयसँगको समन्वयमा ददगो वन व्यवस्थापनका मसद्धान्िका आधारमा वन सम्बधनन प्रिाली लाग ु गन न वनको िेिफल, वन पैदावारको उत्पादन, मबक्रीवविरि र अमिक्रमि मनयन्ििको रावष्ट्रय लक्ष्य मनधानरि गरी मडमभिनल वन अमधकृिले वावषकन रूपमा पूरा गनपनु ने लक्ष्य िोकन ु पनेछ। (६) उपदफा (५) बमोणिम िोवकएको लक्ष्य पूरा गन नु मडमभिनल वन अमधकृिको दावयत्व हनु ेछ। (७) वनको संरििमा लापरबाही िथा बदमनयि राखी काम कारबाही गने मडमभिनल वन अमधकृिलाई ववभागको मसफाररसमा मन्िालयले प्रचमलि कानूनबमोणिम कारबाही गन न सम्बणन्धि मनकायमा मसफाररस गन न सकनेछ। (८) ववभागले आफैँ वा कायानलयमाफनि वावषकन रूपमा रावष्ट्रय वनको ददगो वन व्यवस्थापन मापदण्डअनसु ार व्यवस्थापन गरेको वनको प्राववमधक अमडट गरी वावषकन रूपमा प्रमिवेदन प्रकाशन गन नु पनेछ। (९) उपदफा (८) बमोणिमको अमडट प्रमिवेदन अनसु ारको सझु ाव पालना गन नु मडमभिनल वन अमधकृिको दावयत्व हनु ेछ। (१०) मडमभिनल वन अमधकृि आफ्नो कायिन ेिको वनको संरिि र व्यवस्थापनको सन्दभमन ा ववभाग र मन्िालयप्रमि िवाफदेही हनु छे र मडमभिनल वन अमधकृिले सम्पादन गरेका काम कारबाही मनरन्िर रूपमा ववभाग र मन्िालयद्वारा समीिा गररनेछ। 2www.lawcommission.gov.np (११) नेपाल सरकारले मडमभिनल वन अमधकृिलाई आवश्यक मनदेशन ददन सकनेछ। (१२) उपदफा (११) बमोणिम ददएको मनदेशन पालना नगरेमा त्यस्िो मडमभिनल वन अमधकृिलाई ववभागीय कारबाहीको लामग मन्िालयले अणख्ियारवालालाई मसफाररस गनेछ। (१३) कुन ै वन व्यवस्थापन पद्धमि अपनाइएको वन िेिको व्यवस्थापन पद्धमि पररविनन गन नु परेमा कायानलयमाफनि ववभागको सहममि मलन ु पनेछ। (१४) वन पैदावारको सङ् कलन, ओसारपसार िथा मबक्रीवविरिको वववरि मडमभिन वन कायानलयले मन्िालयले िोके को ववद्यिु ीय प्रिालीमा प्रववष्ट गरी त्यस्िो प्रिालीबाट िारी हनु े मनस्साको आधारमा त्यस्िो वन पैदावारको सङ् कलन, ओसारपसार िथा मबक्रीवविरि गन नु पनेछ। (१५) रावष्ट्रय वनबाट व्यावसावयक प्रयोिनका लामग काठ दाउरा सङ् कलन, मबक्रीवविरि िथा सदपु योगका लामग नेपाल सरकारले एकद्वार प्रिाली लाग ु गनेगरी मनकाय िोकन सकनेछ। (१६) उपदफा (१५) बमोणिमको मनकायको काम, किव्न य र अमधकार िोवकएबमोणिम हनु ेछ। (१७) उपदफा (३) बमोणिम मडमभिनल वन अमधकृिले आफ्नो काय न िेिको रिनीमिक योिना ियार गदान वन िेिको भ-ू उपयोग पररविनन हनु े वा नहनु े ववषय यवकन गरी लामग स्वीकृमिका लामग पेस गनपनु ूव न ववभागको सहममि मलन ु पनेछ।” (४) दफा १३ पमछ देहायको दफा १३क. थवपएको छ :- "१३क. िैववक मागकन ो व्यवस्थापन : (१) रावष्ट्रय वन िेिमभिको कुनै भाग वा िेिलाई प्रदेश मन्िालयको परामशमन ा मन्िालयले िैववक मागकन ो घोषिा गन न सकनेछ। (२) उपदफा (१) बमोणिम घोषिा गररएको िैववक मागकन ो संरिि र व्यवस्थापन मडमभिन वन कायानलयले गनेछ। (३) िैववक मागकन ो िैववक ववववधिा अमभलेखीकरि, सवेिि िथा अनगु मन कायानलयले गनेछ।” (५) दफा १८ को,- (क) उपदफा (७) मा रहेका “पयापन यटन नका कायक्रन महरू” भन् ने शब्दहरू पमछ “कायानलयको सहममि मलई” भन् ने शब्दहरू थवपएका छन।् 3www.lawcommission.gov.np (ख) उपदफा (८) मा रहेका “उपभोक्ता समूहले” भन् ने शब्दहरू पमछ “कायानलयको सहममिमा” भन् ने शब्दहरू थवपएका छन।् (ग) उपदफा (९) पमछ देहायका उपदफा (१०) र (११) थवपएका छन ् :- “(१०) सामदु ावयक वनको रावष्ट्रय कोड एक अकोसगँ मेल नखाने गरी कायानलयले िोके बमोणिम मडमभिन वन कायानलय र उपभोक्ता समूहलाई उपलब्ध गराउनेछ। (११) उपदफा (७), (८) र (९) बमोणिम उपभोक्ता समूहले काय न गदान आफ्नो अमधकार िेिमभिको रावष्ट्रय वनको कुनै भागमा वन िेिको भ-ू उपयोग पररविनन हनु े वा नहनु े ववषय यवकन गरी कायानलयको सहममिमा माि वक्रयाकलाप कायानन्वयन गन न सकनेछ।” (६) दफा २३ पमछ देहायका दफा 23क. थवपएको छ - “२३क. सहममि मलनपु ने : मडमभिनल वन अमधकृिले दफा २३ बमोणिम उपभोक्ता समूहलाई साझेदारी वन व्यवस्थापन गदान वा काययन ोिना मनमानि, संशोधन वा पनु रावलोकन गदान भ-ू उपयोग पररविनन भए नभएको यवकन गन न वा काययन ोिनामा भ-ू उपयोग पररविनन गने वक्रयाकलाप समावेश नभएको यवकन गन न कायानलयको प्रमिवेदनका आधारमा ववभागबाट सहममि मलई प्रदेश वन मनदेशकले काययन ोिना स्वीकृि गन नु पनेछ।” (७) दफा २५ को उपदफा (४) पमछ देहायका उपदफा (५) र (६) थवपएका छन ् :- “(५) साझेदारी वनको रावष्ट्रय डाटाबेस ववभागले ियार गरी कायानलयले उपभोक्ता समूहलाई कोड प्रदान गन नु पनेछ। (६) साझेदारी वनबाट उत्पाददि वन पैदावारको उपयोग मबक्रीवविरि िथा बाँडफाटँ ववभागले ियार गरेको ववद्यिु ीय प्रिालीमा मडमभिनल वन अमधकृिले प्रववष्ट गन नु पनेछ।” (८) दफा २६ को उपदफा (१) को खण्ड (ङ) र स्पष्टीकरि णझवकएका छन।् (९) दफा २६ पमछ देहायको दफा 26क. थवपएको छ :- "२६क. पयापन यटन न ववकासको लामग कबमुलयिी वन प्रदान गन न सवकन े : (१) नेपाल सरकार, मणन्िपररषद्ले वािावरिमा प्रमिकू ल असर नपनेगरी नेपाल सरकारद्वारा िोवकएको रावष्ट्रय वन िेिमभि प्रकृमिमा आधाररि देहाय बमोणिम पयानपयटन नको ववकास गने प्रयोिनको लामग रावष्ट्रय वनको कुनै भाग वा िेि दफा २६ बमोणिम कबमुलयिनामा गरी ददन सकनेछ :- 4