अल्पकालीन आश्रय तथा सेवा केन्द्र सञ्चालन तथा व्यवस्थापन सम्बन्धि कार्यविधि, २०८३

मन्त्रालयबाट स्वीकृत मममतिः २०८३/०६/२० अल्पकालीन आश्रय तथा सेवा के न्त्र सञ्च ालन तथा व्यवस्थापन सम्बन्त्धी कायवयवमध, २०८3 प्रस्तावनािः लैविक व िंसाबाट पीमितको तत्काल उद्धार, स्वास््य उपचार, मनोसामाजिक परामर् य तथा कानूनी परामर् य लगायतका अल्पकालीन सेवा, पाररवाररक पनु ममलय न र सामाजिक रूपमा पनु स्थायपना गराउनका लामग अल्पकालीन आश्रय सव त सेवा के न्त्र सञ् चालन तथा व्यवस्थापन गन य आवश्यक भएकोले, कर्ायली प्रदेर् “आमथकय कायवयवमध तथा ववत्तीय उत्तरदावयत्व ऐन, २०८१” को दफा ६१ को उपदफा (३) ले ददएको अमधकार प्रयोग गरी कर्ायली प्रदेर् सरकारको सामाजिक ववकास मन्त्रालयले यो कायवयवमध बनाई लाग ु गरेको छ। पररच्छेद-१ प्रारजम्भक १. सिंजिप्त नाम र प्रारम्भिः (१) यस कायवयवमधको नाम “अल्पकालीन आश्रय तथा सेवा के न्त्र सञ् चालन तथा व्यवस्थापन सम्बन्त्धी कायवयवमध २०८3” र ेको छ। (२) यो कायवयवमध तरूु न्त्त प्रारम्भ नु ेछ। २. पररभाषािः ववषय वा प्रसिले अको अथ य नलागेमा यस कायवयवमधमा,- (क) “कायायलय” भन्त् नाले सामाजिक ववकास मन्त्रालय अन्त्तगतय को सामाजिक ववकास कायायलय सम्झन ु पछय। (ख) “पीमित” भन्त् नाले लैविक व साबाट पीमित वा प्रभाववत मव ला वा वकर्ोरी वा बालबामलका वा यौमनक तथा लैविक अल्पसङ्ख्यकलाई सम्झन ु पछय। (ग) “मन्त्रालय” भन्त्न ाले कर्ायली प्रदेर् सरकारको सामाजिक ववकास मन्त्रालय सम्झन ु पछय। (घ) “मनदेर्नालय” भन्त् नाले सामाजिक ववकास मन्त्रालय अन्त्तगतय को जर्िा ववकास मनदेर्नालय सम्झन ु पछय। (ङ) "मनदेजर्का" भन्त् नाले लैविक व िंसा प्रभाववतका लामग प्रषे र् प्रविया र घटना व्यवस्थापन मनदेजर्का २०८२ सम्झन ु पछय। (च) ‘लैविक व िंसा” भन्त् नाले साविय मनक वा नीजि िीवनमा मलिको आधारमा नु े व िंसािन्त्य काय य रु िस्तै र्ारररीक, मानमसक, यौनिन्त्य दव्ु यवय ार, सामाजिक कुरीतीिन्त्य व्यव ार, प्रववमधिन्त्य व िंसा तथा प्रचमलत नेपाल कानूनले लैविक व िंसा भनी पररभावषत गरेका काय य समेत सम्झन ु पछय। (छ) "सिंरजित व्यज‍ त" भन्त् नाले पीमितमामथ आजश्रत १२ वष य ममुनका बालबामलका सम्झन ु पछय र सो र्ब्दले पीमितमामथ आजश्रत र्ारीररक रूपमा अपािता भएका १८ वषसय म्मका बालबामलका समेतलाई सम्झन ु पछय।(ि) "सिंस्था" भन्त् नाले लैविक व िंसा रोकथाम तथा मनवारर्को िेरमा काय य गने उद्देश्य मलई प्रचमलत कानून बमोजिम स्थापना भएको सिंस्थालाई सम्झन ु पछय। (झ) “सेवा के न्त्र” भन्त् नाले पीमितको उद्धार गरी तत्काल सरु िा प्रदान गन,य स्वास््य उपचार, मनोसामाजिक परामर्,य कानूनी परामर् य एविं सिंरिर् प्रदान गरी उनी रूको सीप तथा िमता ववकासको माध्यमद्वारा पाररवाररक पनु ममलय न र सामाजिक पनु स्थायपना गराउनको लामग प्रदेर् वा स्थानीय त वा सिंस्थाले सञ् चालन गरेका अल्पकालीन आश्रय सव तको सेवा के न्त्र सम्झन ु पछय। (ञ) “स्थानीय त ” भन्त् नाले कर्ालय ी प्रदेर् मभरका नगरपामलका वा गाउँपामलका सम्झन ु पछय। पररच्छेद-2 सेवा के न्त्र सञ्च ालन तथा व्यवस्थापन ३. सेवा के न्त्र सञ्च ालन तथा व्यवस्थापन: (१) सिंस्थाले सेवा के न्त्र सञ् चालन तथा व्यवस्थापन गन य स‍नेछ। (२) उपदफा (१) बमोजिमको सिंस्थाले सेवा के न्त्र सञ् चालन गने अनमु मतका लामग अनसु ूची-१ बमोजिमको ढाँचामा मनदेर्नालय वा कायायलयमा मनवेदन पेस गनपयु नेछ। (३) उपदफा (२) बमोजिम कायायलयमा प्राप् त भएका मनवेदन ररतपूवकय पेस भए नभएको िाँच गरी कायायलयले अनमु मतका लामग मनदेर्नालयमा मसफाररस सव त पठाउन ु पनेछ। (४) उपदफा (२) र (३) बमोजिम प्राप् त मनवेदन िाँच गरी यस कायवयवमध बमोजिमको मापदण्ि पूरा गरेका सिंस्थालाई मनदेर्नालयले अनसु ूची-3 बमोजिमको ढाँचामा सेवा के न्त्र सञ् चालन गने अनमु मत प्रदान गन य स‍नेछ। (५) यो कायवयवमध लाग ु नु ु अगामि सञ् चालनमा र ेका सेवा के न्त्रले यो कायवयवमध िारी भएको छ मव नामभर अनसु चु ी-2 बमोजिमको ढाँचामा अनमु मतका लामग मनदेर्नालय वा कायायलयमा मनवेदन ददनपु नेछ। (६) उपदफा (५) बमोजिम अनमु मत मलन मनवेदन प्राप् त भएमा यस कायवयवमधको व्यवस्था पूरा गने काययय ोिना सव तको सेवा के न्त्रको प्रमतबद्धता परको आधारमा मनदेर्नालयले अनसु ूची- ३ बमोजिमको ढाँचामा सेवा के न्त्र सञ् चालन गने अनमु मत प्रदान गन य स‍नेछ। ४. मनदेर्क समममतको गठनिः (१) सेवा के न्त्र सञ् चालन तथा व्यवस्थापन गने सम्बन्त्धमा आवश्यक मनदेर्न एवम ् समन्त्वय गनकय ा लामग दे ाय बमोजिमको एक मनदेर्क समममत र नेछिः- (क) मन्त्री, मन्त्रालय -सिंयोिक (ख) सजचव, मन्त्रालय -सदस्य (ग) मनदेर्क, स्वास््य सेवा मनदेर्नालय -सदस्य(घ) मनदेर्क, मनदेर्नालय -सदस्य (ङ) अमधकृ त प्रमतमनमध, आमथकय माममला तथा योिना मन्त्रालय -सदस्य (च) अमधकृ त प्रमतमनमध, कर्ायली प्रदेर् प्र री कायायलय -सदस्य (छ) लैविक व िंसा मनवारर्को िेरमा वियार्ील सङ्घसिंस्था मध्येबाट सिंयोिकले तोके को एक िना मव ला सव त दईु िना -सदस्य (ि) सामाजिक ववकास म ार्ाखा प्रमखु , मन्त्रालय -सदस्य-सजचव (२) समममतले आवश्यकता अनसु ार ववषय ववज्ञ तथा सरोकारवाला व्यज‍ तलाई बैठकमा आमन्त्रर् गन य स‍नेछ। (३) समममतको बैठक वषमय ा कम्तीमा दईु पटक बस्नेछ। (४) समममतको बैठक सम्बन्त्धी अन्त्य कायवयवमध समममत आफै ले मनधायरर् गरे बमोजिम नु ेछ। ५. मनदेर्क समममतको काम कतव्य य र अमधकारिः मनदेर्क समममतको काम कतव्य य र अमधकार दे ाय बमोजिम नु ेछिः- (क) सेवा के न्त्र सञ् चालन तथा व्यवस्थापन सम्बन्त्धी आवश्यक नीमत तिमयु ा गने, (ख) पीमितको तत्काल उद्धार, सिंरिर् तथा प्रभावकारी व्यवस्थापन गन य सरोकारवाला मनकायसँग समन्त्वय गने र आवश्यकता अनसु ार मनदेर्न ददने, (ग) सेवा के न्त्र सञ् चालनको प्रभावकाररता सम्बन्त्धमा अनगु मन तथा सपु रीवेिर् गने गराउने। ६. सेवा के न्त्र व्यवस्थापन समममतको गठनिः (१) सेवा के न्त्र सञ् चालन तथा व्यवस्थापन गनकय ा लामग दे ाय बमोजिमको एक सेवा के न्त्र व्यवस्थापन समममत गठन गररनेछिः- (क) प्रमखु , कायायलय/मनदेर्नालय -सिंयोिक (ख) प्रमतमनमध, जिल्ला प्रर्ासन कायायलय -सदस्य (ग) प्रमतमनमध, जिल्ला प्र री कायायलय -सदस्य (घ) प्रमतमनमध, अस्पताल/स्वास््य चौकी -सदस्य (ङ) प्रमतमनमध, मव ला सेल -सदस्य (च) प्रमतमनमध, बाल ेल्पलाइन १०९८ -सदस्य (छ) प्रमखु , लैविक समानता तथा सामाजिक समावेर्ीकरर् र्ाखा, सम्बजन्त्धत स्थानीय त -सदस्य (ि) प्रमतमनमध, सेवा के न्त्र सञ् चालन गने सिंस्था -सदस्य (झ) प्रमखु , सेवा के न्त्र -सदस्य-सजचव (२) सेवा के न्त्र व्यवस्थापन समममतले आवश्यकता अनसु ार सरोकारवाला व्यज‍ त वा सिंस्थालाई बैठकमा आमन्त्रर् गन य स‍नेछ।(३) सेवा के न्त्र व्यवस्थापन समममतको बैठक कम्तीमा दईु मव नामा एक पटक बस्नेछ। (४) सेवा के न्त्र व्यवस्थापन समममतको बैठक सम्बन्त्धी अन्त्य कायवयवमध समममत आफै ले मनधायरर् गरे बमोजिम नु ेछ। ७. सेवा के न्त्र व्यवस्थापन समममतको काम, कतव्य य र अमधकारिः सेवा के न्त्र व्यवस्थापन समममतको काम, कतव्य य र अमधकार दे ाय बमोजिम नु ेछिः- (क) सेवा के न्त्रको सञ् चालन तथा व्यवस्थापन सम्बन्त्धी आवश्यक काय य गने, (ख) सेवा के न्त्र सञ् चालन तथा व्यवस्थापनका लामग सरोकारवाला मनकाय रूसँग समन्त्वय र स काय य गने, (ग) सेवा के न्त्रबाट भएको सेवा प्रवा को अवस्थाको अनगु मन तथा मापदण्ि पालनाको अवस्थाको मनयमन गने, (घ) सेवा के न्त्रमा आइपरेका समस्या समाधानका लामग आवश्यक स िीकरर् गने, (ङ) मनदेर्क समममतले तोके को अन्त्य काय य गने। ८. कमचय ारी सम्बन्त्धी व्यवस्था: (१) सेवा के न्त्रले दे ाय बमोजिमको िनर्जिको व्यवस्थापन गनपयु नेछ:- (क) सेवा के न्त्र प्रमखु / वािेन -एक िना (ख) भान्त्से/ ेरचा कताय -एक िना (ग) चौवकदार -एक िना (२) उपदफा (१) बमोजिमको िनर्जिको अमतररि स्रोतको उपलब्धता समेतलाई ध्यानमा राखी आवश्यकता अनसु ार मनोसामाजिक परामर्कय ताय, कानूनी परामर्कय ताय, स्वास््यकमी र अन्त्य कमचय ारी रा् न सवकनेछ। पररच्छेद-३ सेवा के न्त्रबाट प्रदान गररने सेवा ९. सेवा प्रदान गने प्रविया: (१) मनदेजर्काको दफा ६ बमोजिम मसफाररस भई आएका पीमितलाई सेवा के न्त्रमा राजखनेछ। (२) उपदफा (१) बमोजिम मसफाररस गने मनकाय वा सिंयन्त्रले पीमितको घटना वववरर् सिंलग्न राखी पठाउन ु पनेछ। (३) सेवा के न्त्रमा पीमितको भनायदेजख पाररवाररक पनु ममलय न वा सामाजिक पनु स्थायपना सम्मका प्रविया मनदेजर्का बमोजिम नु ेछ। (४) पीमितलाई सेवा के न्त्रमा रा् न ु अगामि सम्भव भएसम्म स्वास््य तथा मनोसामाजिक परीिर् गरी घटना वववरर् तयार गन यु पनेछ। (५) पीमितले सेवा के न्त्रमा आचारसिंव ता पालना गने प्रमतबद्धता गनपयु नेछ।