सामूहिक लगानी कोषलाई दीर्घकालीन पूँजी परिचालन गर्ने माध्यमको रुपमा विकास गर्ने उद्देश्य सहित तयार गरिएको सामूहिक लगानी कोष नीति, २०८३ को मस्यौदामा राय सुझाव माग गरिएको सम्बन्धमा।

सामूहिक लगानी कोष नीधत, २०८३ (मस्यौदा) नेपाल धितोपत्र बोर्ड खमु लटार, लधलतपरु । असोज २९, 2083हिषय सूची हििरण पेज कायकड ारी साराांश १ 1. पष्ठृ भधूम २ 2. नीधतको आिश्यकता २ 3. नीधतको दीर्कड ालीन दृहिकोण ३ 4. नीधतको मूल उद्देश्य ३ 5. नीधतको मूल धसद्धान्त ३ 6. नीधतगत सिु ारका क्षेत्र तथा नीधत ४सामूहिक लगानी कोष नीति, २०८३ (सामूहिक लगानी कोषको स्थापना, सञ्चालन, तनयमन िथा सपुरिवेक्षण सम्बन्धी एकीकृि नीति) कायकय ािी सािाशां सामूहिक लगानी कोषलाई व्यवस्स्थि, पािदशी, प्रतिस्पधी िथा लगानीकिायमैत्री बनाउँदै दीर्कय ालीन पूजँ ी परिचालन गने उद्देश्यले बोर्लय े सामूहिक लगानी कोष नीति, २०८३ ल्याएको छ। यसले सामूहिक लगानी कोषको स्थापना, सञ्चालन, तनयमन िथा सपु रिवेक्षण कायलय ार्य एकीकृि रूपमा सम्बोधन गदयछ। यस नीतिले सामूहिक लगानी कोष उद्योगलाई आधतुनक, पािदशी, सिु स्क्षि ि प्रतिस्पधी बनाउँदै दीर्कय ालीन पूजँ ी परिचालन िथा लगानीकिाय सांिक्षण सदृु ढ गनकयु ा साथै सांस्थागि लगानीकिायको हवकास गने ददशामा सामूहिक लगानी कोष नीति, २०८३ के स्न्िि ििेको छ। क) प्रमखु नीतिगि व्यवस्था यस नीतिले खलु ामखु ी (Open-ended) योजनालाई प्राथतमकिा ददने, नयाँ लगानी उपकिण जस्िै Exchange Traded Funds (ETFs), Real Investment Trusts (REITs), पूवायधाि िथा िरिि कोष लगायिका योजनाको हवकास गने, लगानीको हवहवधीकिण गने, सम्पस्ि मूल्यको पािदशी गणना, ििलिा िथा पनु ःखरिद, जोस्खम व्यवस्थापन ि लगानीकिायलाई समयमै सूचना उपलब्ध गिाउने व्यवस्था गिेको छ। ख) लगानीकिा य सांिक्षण िथा सशु ासन लगानीकिाकय ो हिि सांिक्षणका लातग पािदस्शिय ा, गनु ासो व्यवस्थापन, स्वाथकय ो द्वन्द्व तनयन्त्रण, प्रस्स्िपधी शल्ु क सांिचना, जोस्खम व्यवस्थापन ि सांस्थागि सशु ासनमा जोर् ददर्एको छ। तर्स्जटल सेवा िथा सार्बि सिु क्षालाई समेि तनयामकीय व्यवस्थाको मित्वपूण य पक्ष बनार्एको छ। ग) योजना व्यवस्थापकको क्षमिा सदृु ढीकिण योजना व्यवस्थापकको क्षमिा, जनशस्ि, सूचना प्रहवतध पवू ायधाि िथा समग्र व्यवस्थापनमा सामूहिक लगानी कोषको प्रतिफल तनहिि िनु े सन्दर्मय ा योजना व्यवस्थापकले तलने शल्ु कलार्य योजना कायसय म्पादन सापेक्ष बनाउँदै योजना व्यवस्थापकको क्षमिा सदृु ढीकिणमा जोर् ददने नीति तलर्एको छ। र्) सपु रिवेक्षण िथा तनयमन यस नीतिमा जोस्खम िथा प्रहवतधमा आधारिि सपु रिवक्षे ण प्रणाली हवकास गने, तनयतमि गैह्रस्थलगि सपु रिवेक्षणलाई प्रर्ावकािी बनाउने ि आवश्यक अवस्थामा सधु ािात्मक कािबािी गने व्यवस्था प्रस्िाहवि गिेको छ। ङ) कायान्य वयन िथा अपेस्क्षि प्रर्ाव यस नीतिको चिणबद्ध रूपमा कायायन्वयन गदै सामूहिक लगानी कोषको सांस्थागि क्षमिा, बजािको गहििार् ि लगानीकिाकय ो हवश्वास बढाउने लक्ष्य िास्खएको छ। यसबाट साना बचिकिायिरूको दीर्कय ालीन बचिलाई पूजँ ी बजािमा परिचालन, हवहवध लगानी अवसिको हवस्िाि ि बजािको स्थाहयत्वमा योगदान पग्ु ने अपेक्षा गरिएको छ। 11. पष्ठृ र्तूम पूजँ ी बजािमा लगानी सम्बन्धी उस्चि ज्ञान, अनर्ु व िथा लगानी व्यवस्थापनको लातग समय अर्ाव िनु े सवसय ाधािणको बचिलाई पूजँ ी बजािमाफयि उत्पादनशील क्षेत्रमा परिचालन गन,य लगानीको हवहवधीकिण गन,य दीर्कय ालीन पूजँ ी तनमायण गन य िथा पूजँ ी बजािको स्थाहयत्व कायम गनकय ा लातग सामूहिक लगानी कोषको मित्वपूण य र्तूमका ििन्छ। सामूहिक लगानी कोषले साना िथा व्यस्िगि लगानीकिायको बचिलाई व्यावसाहयक कोष व्यवस्थापनमाफयि हवहवधीकृि तधिोपत्र िथा अन्य स्वीकृि हविीय साधनमा परिचालन गने र्एकाले हविीय समावेस्शिा, लगानीकिायको जोस्खम व्यवस्थापन ि पजूँ ी बजािको गहििार् अतर्वृहद्धमा योगदान पर्ु याउँछ। नेपालमा सामूहिक लगानी कोषको हवकास िँदु ै आए पतन िालको सांिचनामा योजनािरूको हवहवधिा, खलु ामखु ी योजनाको हवस्िाि, ऋणपत्र िथा मिु ा बजािमा लगानी, र्न्र्ेक्समा आधारिि योजना (Exchange Traded Funds-ETFs), Real Investment Trusts (REITs), पूवायधाि िथा िरिि कोष, लगानी मूल्याङ्कन िथा पािदशी खदु सम्पस्ि मूल्य (Net Assets Value) तनधायिण, ििलिा व्यवस्थापन, हवििण प्रणाली, सांस्थागि सशु ासन, जोस्खम व्यवस्थापन िथा लगानीकिा य सांिक्षणका क्षेत्रमा थप सधु ाि आवश्यक ििेको छ। यस सन्दर्मय ा सामूहिक लगानी कोषलाई के वल प्राथतमक तनष्कासन (New Fund Offer) मा आधारिि लगानी माध्यमका रूपमा सीतमि निाखी व्यावसाहयक, हवहवधीकृि, पािदशी, जोस्खम-सचेि, प्रहवतधमैत्री िथा दीर्कय ालीन सांस्थागि लगानीको आधािस्िम्र्का रूपमा हवकास गने उद्देश्यले यो नीति िजमयु ा गरिएको छ। . २ नीतिको आवश्यकिा सामूहिक लगानी कोष नीतिको आवश्यकिालार्य देिाय अनसु ाि प्रस्ििु गरिएको छ: (क) बन्दमखु ी योजनामा अतधक तनर्िय िा ि खलु ामखु ी योजनाको सीतमि हवकासलाई सधु ाि गन,य (ख) साधािण सेयिमा के स्न्िि लगानी सांिचना परिविनय गिी मिु ा बजाि, ऋणपत्र लगायिमा हवहवधीकिण गन,य (ग) नवीन उपकिणको हवकास िथा प्रोत्सािन गन,य (र्) खदु सम्पस्ि मूल्य ि पोटयफोतलयो मूल्याङ्कन स्पष्ट गदै ििलिा ि पनु ःखरिद जोस्खम व्यवस्थापन गन,य (ङ) कोष व्यवस्थापक, ट्रष्टी, कस्टोतर्यन लगायि सेवा प्रदायकको र्तूमकामा थप स्पष्टिा ल्याउन, (च) लगानीकिायको छनोट हवस्िाि गदै जोस्खम हवविण प्रकाशनमा सधु ाि गन य ि तर्स्जटल प्रणालीको अवलम्बन गन,य (छ) योजनाको कायसय म्पादन, खच,य शल्ु क िथा सम्बस्न्धि पक्ष कािोबािमा पािदस्शिय ा कायम गन,य (ज) जोस्खममा आधारिि िथा प्रहवतधमाफयि सपु रिवेक्षण प्रणाली हवकास गन,य (झ) सदृु ढ, पयायप्त िथा व्यवस्स्थि तर्स्क्लोजि ि तनयमनकािी हवविण प्रवाि सधु ाि गन,य (ञ) योजनाको उद्देश्य बमोस्जम लगानी हवहवधीकिण गन,य (ट) योजनािरूमा र्काईधनीको रूपमा प्राकृतिक व्यस्िको सिर्ातगिा बहृद्ध गन।य 2