उपभोक्ता समिति दर्ता सम्बन्धी कार्यविधि २०८३

दमक नगरपालिका,झापा स्थानीय राजपत्र वर् ष: १० प्रमाणीकरण लमलि : २०८३।०६।२० संख्या : ६ प्रकाशन लमलि : २०८३।०६।२१ भाग - ३ @)* ३, ;fnsf] sfo{ljlw ;+Vof M २ दमक नगरपालिकाको उपभोक्ता सलमलि दिाा सम्बन्धी कार्ालिलध, २०८३ प्रस्िािनााः- दमक नगरपालिकाबाट सञ्चािन हुन े लिकास लनमााण तथा सािाजलनक सेिा सम्बन्धी आयोजनाहरूमा स्थानीय िाभग्राही तथा उपभोक्ताहरूको सहभालगता, अपनत्ि, पारदलशाता तथा जिाफदेलहता अलभिृलि गदै प्रचलित कानून बमोलजम उपभोक्ता सलमलतको गठन, दताा, अलभिेखीकरण, निीकरण, पररचािन तथा व्यिस्थापनिाई व्यिलस्थत गना िाञ्छनीय भएकोि े स्थानीय सरकार सञ्चािन ऐन, २०७४, सािाजलनक खररद ऐन, २०६३, सािाजलनक खररद लनयमाििी, २०६४ तथा प्रचलित अन्य कानूनको अधीनमा रही दमक नगरपालिकाि ेयो कायालिलध जारी गरके ो छ । पररच्छेद–१ प्रारलम्भक १. सलं िप्त नाम र प्रारम्भाः- (१) यस कायालिलधको नाम “दमक नगरपालिकाको उपभोक्ता सलमलि दिाा सम्बन्धी कार्ालिलध, २०८३” रहके ो छ ।(२) यो कायालिलध नगर कायापालिकाबाट स्िीकृत भएको लमलतदेलख िाग ूहुनछे । २. पररभाषााः- लिषय िा प्रसङ्गिे अको अथा निागेमा यस कायालिलधमा– (क) “नगरपालिका” भन्नािे दमक नगरपालिका, झापा सम्झन ुपछा । (ख) “कार्ाािर्” भन्नाि ेदमक नगर कायापालिकाको कायाािय सम्झन ुपछा । (ग) “उपभोक्ता” भन्नािे सम्बलन्धत आयोजना िा कायाक्रमबाट प्रत्यक्ष िाभ प्राप्त गने व्यलक्त िा समुदाय सम्झन ुपछा । (घ) “उपभोक्ता सलमलि” भन्नाि े सम्बलन्धत आयोजना िा कायाक्रमबाट प्रत्यक्ष िाभ प्राप्त गने उपभोक्ताहरूको भेिाबाट प्रचलित कानून बमोलजम आफूहरुमध्य े बाट गठन भएको सलमलत सम्झनु पछा। (ङ) “दिाा” भन्नािे यस कायालिलध बमोलजम कायााियमा उपभोक्ता सलमलतको लििरण अलभिेख गरी दताा प्रमाणपत्र प्रदान गने काया सम्झन ुपछा । (छ) “िाभग्राही समुदार्” भन्नाि े प्रचलित सािाजलनक खररद कानून बमोलजम आयोजना िा कायाक्रमबाट प्रत्यक्ष िाभ प्राप्त गने समुदाय सम्झन ुपछा । पररच्छेद–२ गठन िथा पररचािन ३. आमभेिााः- (१) उपभोक्ता सलमलत गठनका िालग देहाय बमोलजमका लििरण खुिाई आमभेिा गनाुपनेछ (क) आयोजनाको नाम, (ख) आयोजना सञ्चािन हुन ेस्थान, (ग) उपभोक्ता सलमलतको गठन, (घ) पदालधकारी तथा सदस्यहरूको नाम, (ङ) सलमलतको अध्यक्षिाई कायााियसगँ सम्झौता गन ेअलधकार लदने लिषय, (च) सलमलतको बैंक खाता सञ्चािन गन ेपदालधकारी तोक्ने लिषय, (छ) आयोजना कायाान्ियनमा जनसहभालगता/िागत सहभालगताको लििरण, (ज) प्रचलित कानून तथा नगरपालिकाि ेतोकेका शता पािना गने प्रलतबिता ।४. उपभोक्ता सलमलि गठनाः- (१) प्रचलित सािाजलनक खररद कानून बमोलजम उपभोक्ता सलमलत िा िाभग्राही समुदायमाफा त कायाान्ियन गना लमल्न े आयोजना िा कायाक्रमका िालग सम्बलन्धत आयोजनाबाट प्रत्यक्ष िाभ प्राप्त गने उपभोक्ताहरूको आमभेिाबाट िडाका जनप्रलतलनलध /िडा सलचिको रोहिरमा उपभोक्ता सलमलत गठन गना सलकनेछ। (२) उपभोक्ता सलमलत गठन गदाा आयोजना कायाान्ियन हुने स्थानका िास्तलिक िाभग्राहीहरूको सहभालगता सुलनलित गनाुपनछे । (३) उपभोक्ता सलमलत गठन गदाा प्रचलित कानून बमोलजम मलहिा, दलित, जनजालत, लिपन्न तथा अन्य समािेशी समूहको प्रलतलनलधत्ि सुलनलित गररनेछ । (४) एउटै व्यलक्त एकै समयमा एकभन्दा बढी उपभोक्ता सलमलतको अध्यक्ष, सलचि िा कोषाध्यक्ष पदमा बस्न पाउन ेछैन । (५) बहाििािा कमाचारी, लशक्षक, जनप्रलतलनलध िा कुनै सरकारी िाभको पदमा बहाि रहेको व्यलक्त उपभोक्ता सलमलतमा बस्न पाउने छैन । (६) उपभोक्ता सलमलत गठन गदाा सम्बलन्धत िडा कायाािय तथा नगरपालिकािे आिश्यक सहजीकरण गना सक्नेछ । (७) सलमलतका पदालधकारी तथा सदस्यहरूको छनोट सम्बलन्धत उपभोक्ताहरूको आमभेिामा उपलस्थत भएका व्यलक्तहरु मध्येबाट प्रचलित काननू बमोलजम हुनछे । (८) उपभोक्ता सलमलतमा रहने सब ै पदालधकारी तथा सदस्यहरुिे अलनिाया रुपमा नगरपालिकामा लतना ुबझु ाउनु पने कर राजश्व भक्तु ानी गरेको हुनपु नेछ । (९) उपभोक्ता सलमलतमा रहने पदालधकारीहरु, मलहिाको सहभालगता िगायतका लिषयहरु प्रचलित कानून बमोलजम हुनेछ । पररच्छेद–३ दिाा सम्बन्धी व्र्िस्था ५. दिाा सम्बन्धी व्र्िस्थााः- (१) उपभोक्ता सलमलतिे नगरपालिका अन्तगात आयोजना सञ्चािन गनाुअलघ यस कायालिलध बमोलजम कायााियमा दताा गराउनु पनछे । (२) दताा भएको उपभोक्ता सलमलत मात्र नगरपालिकासगँ आयोजना कायाान्ियनका िालग सम्झौता गना योग्य हुनछे ।(३) यस कायालिलध बमोलजम दताा भएको प्रमाणपत्रि े मात्र उपभोक्ता सलमलतिाई प्रचलित कानूनिे तोकेको भन्दा पृथक स्ितन्त्र काननू ी हैलसयत प्रदान गरेको मालनने छैन । स्पष्टीकरण: उपभोक्ता सलमलतको दताा यस कायालिलधको प्रयोजनका िालग प्रशासलनक अलभिेखीकरण तथा आयोजना कायाान्ियन सम्बन्धी मान्यता हुनछे । अन्य कानूनबमोलजम छुट्ट ै संस्था दताा आिश्यक पन े अिस्थामा सोही कानून बमोलजम गनापु नेछ । (४) उपभोक्ता सलमलतिे दतााका िालग अनसु ूची–१ बमोलजमको ढाँचामा कायााियमा लनिेदन लदनुपनेछ। ६. दिाा िथा प्रमाणपत्राः- (१) कायााियि ेप्राप्त लनिेदन तथा कागजात जाँच गरी आिश्यक देलखएमा सम्बलन्धत िडा कायाािय िा प्रालिलधक/सम्बलन्धत शाखाबाट लििरण यलकन गराउन सक्नेछ । (२) आिश्यक प्रलक्रया पूरा भएको देलखएमा सम्बलन्धत िडाध्यक्षि े उपभोक्ता सलमलतिाई दताा गरी अनसु ूची–२ बमोलिमको दिाा प्रमाणपत्र प्रदान गनछे । (३) प्रत्यके उपभोक्ता सलमलतिाई छुट्ट ैदताा नम्बर प्रदान गररनेछ । (४) दताा नम्बरको अलभिेख सम्बलन्धत िडा कायााियको अलभिेखमा रालखनेछ । (५) एउट ैनामको एकभन्दा बढी उपभोक्ता सलमलत दताा गना लदइने छैन । (६) एउटा उपभोक्ता सलमलत एउटा आयोजनाको िालग मात्र दताा हुनेछ । आयोजना सम्पन्न भई आयोजना हस्तान्तरण गरपे िात ् उपभोक्ता सलमलतको दताा स्ितः खारेज हुनछे । तर, हस्तान्तररत आयोजनाको सुरक्षा, सामान्य ममातसम्भार िगायतका कायाहरु गना ुउपभोक्ता सलमलतको दालयत्ि हुनछे । पररच्छेद–४ उपभोक्ता सलमलिको आर्ोिना कार्ाान्िर्नसगँ सम्बलन्धि व्र्िस्था ७. उपभोक्ता सलमलिका सदस्र् पररििान गना सलकनेाः - (१) अध्यक्ष, सलचि, कोषाध्यक्ष िा अन्य पदालधकारी पररितान गनापु रेमा सम्बलन्धत उपभोक्ताहरूको आम भिे ाबाट लनणाय गनाुपनेछ ।