स्थानीय सामग्रीबाट चाैतारा निर्माण तथा मर्मत सम्भार सम्बन्धी कार्यविधि, २०८३

_____________________ गुर ाँस र जपत्र _____________________ ________________________________________________________ गुर ाँस ग उाँप लिक द्व र प्रक लित ________________________________________________________ खण्डः १० संख् ः ६६ लिलतः २०८३/०६/०२ _________________________________________________________ भ गः २ ________________________________________________________ गुर ाँस ग उाँप लिक िे बन एको ति िेलखए बिोलजिको क ्यलिलि सबयस ि रणको ज नक रीक ि लग प्रक िन गररएको छ । स्थ नी् स िग्रीब ट चौत र लनि यण तथ िियत सम्भ र सम्बन्िी क ्यलिलि, २०८३ स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन २०७४ को दफा १०२ ले ददएको अदिकार प्रयोग गरी गुरााँस गाउाँपादलकाले स्थानीय , सामग्रीबाट चौतारा दनमााण तथा ममात सम्भार सम्बन्िी कायादिदि, २०८३ जारी गरेको छ । 1गुर ाँस ग उाँप लिक स्थ नी् स िग्रीब ट चौत र लनि यण तथ िियत सम्भ र सम्बन्िी क ्यलिलि, २०८३ कायापादलकाबाट स्िीकृत दमदतिः २०८३/०५/२४ प्रमाणीकरण दमदतिः २०८३/०६/०२ प्रस्त िन गुरााँस गाउाँपादलका क्षेत्रदभत्र परम्परागत तथा साांस्कृदतक िरोहरका रूपमा रहेका चौताराहरूको सांरक्षण, सम्िर्द्ान, पुनिःदनमााण तथा नयााँ चौतारा दनमााण गन े कायालाई व्यिदस्थत र प्रभािकारी बनाउन; स्थानीय स्रोत, सािन तथा सामग्री (ढुङ्गा, माटो, काठ, दसमेन्ट आदद) को अदिकतम प्रयोग गद ैजनसहभादगता र साझेदारीको माध्यमबाट ददगो पूिाािार दिकास गना; र सािाजदनक थलोहरूको सांरक्षण तथा सौन्दयीकरण गनाका लादग गुरााँस गाउाँपादलकाको गाउाँ कायापादलकाले स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ को दफा ११ एि ां दफा १०२ ल ेददएको अदिकार प्रयोग गरी यो कायादिदि तजुामा गरी लाग ुगरेको छ। पररच्छेद–१: प्र रलम्भक १. संलिप्त न ि र प्र रम्भ: (१) यस कायादिदिको नाम "गुर ाँस ग उाँप लिक स्थ नी् स िग्रीब ट चौत र लनि यण तथ िियत सम्भ र सम्बन्िी क ्यलिलि, २०८३" रहनेछ। (२) यो कायादिदि गुरााँस राजपत्रमा प्रकाशन भएको दमदतदेदि गुरााँस गाउाँपादलका क्षेत्रभर लागू हुनछे । २. पररभ ष : दिषय िा प्रसङ्गले अको अथ ानलागमे ा यस कायादिदिमा,— (क) "ग उाँप लिक " भन्नाले गुरााँस गाउाँपादलकालाई जनाउाँछ। (ि) "क ्यप लिक " भन्नाले गुरााँस गाउाँपादलकाको गाउाँ कायापादलकालाई जनाउाँछ। (ग) "िड सलिलत" भन्नाले गरु ााँस गाउाँपादलकाको सम्बदन्ित िडा सदमदतलाई जनाउाँछ। (घ) "चौत र " भन्नाले बाटो, पदै ल मागा, सािाजदनक स्थल, िर-दपपर िा चौपारी रहेको स्थानमा दिश्राम गना, साांस्कृदतक तथा सामादजक भेला गना दनमााण गररने िा पदहलेदेदि अिदस्थत परम्परागत िा आिुदनक पूिाािार सांरचनालाई जनाउाँछ। (ङ) "स्थ नी् स िग्री" भन्नाले गाउाँपादलका क्षेत्रदभत्र िा नदजकै उपलब्ि हुन े स्थानीय ढुङ्गा, माटो, बालुिा, काठ, चकटी तथा परम्परागत दनमााण सामग्रीलाई जनाउाँछ। (च) "स झेद री" भन्नाले गाउाँपादलका, िडा कायाालय, उपभोक्ता सदमदत, टोल दिकास सांस्था, समुदाय िा गरै सरकारी सांघ-सांस्था बीचको प्रादिदिक, दित्तीय तथा श्रम योगदान सम्बन्िी सहकायालाई जनाउाँछ। (छ) "उपभोक्त सलिलत" भन्नाले योजना कायाान्ियनका लादग सम्बदन्ित लाभादन्ित समुदायबाट गदठत उपभोक्ता सदमदतलाई जनाउाँछ। 2पररच्छेद–२: उद्देश्् तथ नीलतगत आि र ३. उद्देश््: यस कायादिदिको मुख्य उद्देश्यहरू दनम्नानुसार रहनेछन्: (क) गाउाँपादलकादभत्रका पुराना, ऐदतहादसक तथा भदककएका चौताराहरूको पदहचान गरी ममता सम्भार तथा पुनिःदनमााण गनुा। (ि) पैदल यात्री, ज्येष्ठ नागररक तथा स्थानीय बादसन्दाका लादग दिश्रामस्थल दनमााण गरी सािाजदनक सेिा सुिार गनुा। (ग) स्थानीयस्तरमा उपलब्ि ढुङ्गा तथा परम्परागत दनमाणा सामग्रीको प्रयोग गरी स्थानीय शीप र रोजगारीलाई प्रोकसाहन गनुा। (घ) िर-दपपल, स्िामी जस्ता िातािरणमैत्री चौतारी रुिहरूको सांरक्षण गरी पयाािरण सन्तुलनमा योगदान पुर् याउनु। (ङ) समुदायको अपनकि अदभिदृर्द् गना लागत सहभादगता र श्रमदानको सांस्कृदतलाई प्रिर्द्ान गनुा। ४. िेत्र तथ प्र थलिकत : (क) परम्परागत पैदल माग,ा गोरेटो बाटो, र प्रमुि ग्रामीण सडकका छेउछाउ। (ि) ऐदतहादसक, िादमाक तथा साांस्कृदतक महकि बोकेका िर-दपपर र चौपारी स्थल। (ग) दिद्यालय, स्िास््य चौकी, िडा कायाालय र सािाजदनक प्रतीक्षालय नदजकका उपयुक्त स्थानहरू। (घ) पदहरो िा प्राकृदतक जोदिमबाट सुरदक्षत रहेका सिासािारणको सहज पहुाँच हनु े स्थानहरू। पररच्छेद–३: स झेद री तथ लित्ती् व््िस्थ पन ५. बजेट तथ कोषको व््िस्थ : (१) चौतारा दनमााण तथा ममात सम्भारका लादग गाउाँपादलकाको िादषाक बजेट तथा कायाक्रममा स्िीकृत बजेट शीषाक अनुसार रकम दिदनयोजन गररनछे । (२) गाउाँपादलकाले यस कायाका लादग िडागत रूपमा िा दिषयगत योजना अन्तगता साझेदारी बजेट उपलब्ि गराउनछे । ६. स झेद रीको ढ ाँच र अनुप त: यस कायाक्रम अन्तगता दनमााण िा ममता गररने चौताराहरूको लागत साझदे ारी दनम्नानुसार हुनेछ: १) ग उाँप लिक /िड क ् यि्को ्ोगद न: कुल स्िीकृत लागतको अदिकतम ८० प्रलतित (नगद अनदु ान/सामग्री अनुदान)। २) उपभोक्त सलिलत/सिदु ्को ्ोगद न: कुल स्िीकृत लागतको न्यूनतम २० प्रलतित (स्थानीय सामग्री, श्रमदान िा नगद सहभादगता)। ३) अन्् संघ-संस्थ को स झेद री: गैरसरकारी सांस्था िा दाता दनकायसाँग साझेदारी गदा ादत्रपक्षीय सम्झौताका आिारमा लागत प्रदतशत तय गना सदकनेछ। ४) सि जसेिी व््लक्तको ्ोगद नः उपभोक्ता सदमदतको २० प्रदतशत लागत सहभादगता बाहेकको ८० प्रदतशतको आिा लागत योगदान गरेमा दनज िा दनजको पररिारको सदस्यको नाममा सो चौतारा नामाकरण गना सदकनेछ । 3पररच्छेद–४: ्ोजन च्न, प्र लिलिक ि पदण्ड तथ क ् यन्ि्न ७. ्ोजन को ि ग तथ छनोट प्रलि् : (१) चौतारा दनमााण िा ममता गन ाचाहने स्थानीय समदु ाय, टोल दिकास सांस्था िा उपभोक्ता सदमदतले सम्बदन्ित िडा कायाालयमा दनिेदन ददनुपनछे । (२) िडा सदमदतल ेप्राप्त दनिदे नहरूको स्थलगत अनुगमन गरी प्राथदमकताका आिारमा योजना छनोट गरी गाउाँ कायापादलकामा दसफाररस गनेछ। (३) गाउाँपादलकाको प्रादिदिक शािाले स्थलगत सम्भाव्यता अध्ययन र नापजााँच गरी लागत अनमु ान (Cost Estimate) तयार गनेछ। ८. प्र लिलिक ि पदण्ड तथ लडज इन: (१) संरचन त्िक ि पदण्ड: चौताराको दनमााण गदाा स्थानीय सुख्िा ढुङ्गाको गारो (Dry Stone Masonry) िा ग्यादबन/दसमेन्टको जोडाई प्रयोग गना सदकनेछ। (२) लसलटङ व््िस्थ : बस्नका लादग दचल्ला ढुङ्गा (Slab Stone) िा काठको फल्याक प्रयोग गरी सुरदक्षत र आरामदायी बनाउनुपनेछ। (३) ि त िरणी् पि: सम्भि भएसम्म चौताराको केन्रमा िर, दपपल, स्िामी िा अन्य छायााँदार स्थानीय प्रजादतका रुि रोप्नुपनछे । (४) पह ाँच्ुक्तत : ज्येष्ठ नागररक, बालबादलका तथा अपाङ्गता भएका व्यदक्तहरू सहजै चढ्न र बस्न सक्ने गरी उचाइ र दसाँढीको दडजाइन गनुापनछे । ९. ्ोजन सम्झौत र क ् यन्ि्न: (१) स्िीकृत योजना कायाान्ियनका लादग स्थानीय उपभोक्ता सदमदतसाँग िडा कायाालयको दसफाररशमा गाउाँपादलकाले सम्झौता गनेछ। (२) सम्झौता पत्रमा काया सम्पन्न गनपुा ने समय, बजेट सीमा, गुणस्तरको मापदण्ड र भुक्तानी सतहा रू स्पष्ट उल्लेि गररनुपछा। (३) उपभोक्ता सदमदतले स्थानीय कादलगड तथा स्थानीय जनशदक्तलाई प्राथदमकता ददई काम गराउनुपनेछ। पररच्छेद–५: अनुगिन, िूल्् ङ्कन तथ भुक्त नी १०. प्र लिलिक अनुगिन तथ न पज चाँ : (१) योजना कायाान्ियनको क्रममा गाउाँपादलकाको प्रादिदिक (इदन्जदनयर/सब-इदन्जदनयर) ले समय-समयमा स्थलगत दनरीक्षण गरी प्रादिदिक मागादशान प्रदान गनेछ। (२) काया सम्पन्न भएपदछ प्रादिदिकले कायास्थलको नापजााँच (Measurement Sheet) र काया सम्पन्न प्रदतिेदन तयार गनेछ। ११. भुक्त नी प्रलि् : (१) उपभोक्ता सदमदतको दनिदे न, िडा सदमदतको अनगु मन प्रदतिदे न, प्रादिदिकको नापजााँच र सामादजक परीक्षणको आिारमा भुक्तानी गररनछे । (२) दकस्ताबन्दी भुक्तानीको हकमा सम्झौता बमोदजमको प्रगदतका आिारमा पेश्की िा अदन्तम भुक्तानी हस्तान्तरण गररनेछ। (३) दनयमानुसार लाग्ने कर तथा कट्टीहरू कट्टा गरी िाता माफात रकम भुक्तानी गररनेछ। १२. अनुगिन सलिलत: गुरााँस गाउाँपादलका अनुगमन तथा सुपरीिेक्षण कायासञ्चालन कायादिदि, २०८३ मा व्यिस्था भएको सदमदतले अनुगमन गनेछ । 4